Online spieken. Zomertip 2 uit mijn
E-zine van juli. Al struinend over het internet op zoek naar verrassende voorbeelden. Dat heb ik afgelopen zomer gedaan. Voor LOB. Als voorbereiding op mijn schrijfproces van de serie LOB voor vmbo-tl*. Met deze vraag in mijn achterhoofd:

Hoe leg ik in de theoretische leerweg de link naar de praktijk?

Zowel in school, als daarbuiten. Want veel vmbo-tl opleidingen zitten in gebouwen zonder praktijklokalen. Dus even hup naar een praktijklokaal zit er niet in. Dan zijn er andere initiatieven nodig. In dit artikel deel ik een aantal mooie voorbeelden. Startend met een ‘gouwe ouwe’. 

*Deze LOB-serie volgt op de succesvolle leerlijn LOB voor vmbo basis/kader.


LOB-juweeltje 1: Klussen zonder Haast

“Je moet het meemaken. Vmbo, mbo en bedrijven komen in elkaars wereld.”

Het startpunt van mijn online spiektocht vormt mijn eigen ervaring met LOB in vmbo-tl. Het LOB-traject Klussen zonder Haast in Purmerend, dat ik vier keer als projectleider gedraaid heb. Het traject is een samenwerking tussen vmbo, mbo en bedrijfsleven in Waterland.

Leerlingen oriënteren zich op het werkveld. Zij werken aan realistische opdrachten (klussen), die bedacht zijn door een pool van bedrijven. De opdrachtgever verwacht geen kant-en-klaar-product of dienst dat zo de markt op kan maar een aanzet daartoe (vandaar zonder haast).

Voor mij zit de kracht van Klussen zonder Haast (KzH) in vijf elementen:

  1. Het doen. Wil LOB betekenisvol zijn voor de leerling, dan moet hij dingen kunnen ervaren en daarop terugkijken. Zo test de leerling wat wel en niet bij hem past.
  2. De samenwerking. Tussen vmbo, mbo en bedrijven. Bedrijven bezoeken de school, leerlingen en docenten bezoeken bedrijven en volgen workshops op het mbo.  
  3. Echte opdrachtgevers. Leerlingen ervaren welke werkzaamheden horen bij welke branche.
  4. Binnen en buiten de schoolmuren. Leerlingen (en docenten!) komen op plekken waar zij niet dagelijks komen. Dat werkt motiverend voor leerlingen. Het levert docenten input voor hun lessen. Want in de tl hebben docenten vaak geen duidelijk beeld van de werkpraktijk.
  5. Projectvaardigheden ontwikkelen. Plannen en organiseren, onderzoeken, samenwerken, presenteren, leren en reflecteren. Deze vaardigheden heeft de leerling nodig in het mbo.

Een korte impressie van het leertraject Klussen zonder Haast. (password: PWS)

bron: Regio College


LOB-juweeltje 2: Almere on Stage

“Alles mag je worden. Behalve ongelukkig. Beloofd?” 

De leerling zelf dingen laten ervaren en daarop terugkijken. Dat vind ik zeker terug bij dit LOB-juweeltje, het project Almere on stage. Dit is een LOB-traject van negen Almeerse scholen voor alle vmbo-leerlingen in de stad. De leerling werkt aan de vijf loopbaancompetenties

  1. Kwaliteitenreflectie
  2. Motievenreflectie
  3. Werkexploratie
  4. Loopbaansturing
  5. Netwerken

De loopbaancompetenties zijn vertaald naar diverse activiteiten in het project: voorbereiding op school, netwerken en pitchen op het regionaal Beroepenfeest, werkbezoeken op de Doedag en reflecteren op school en thuis (leren van en na on Stage).

Het mooie van dit project vind ik dat leerlingen bewust leren netwerken. Voor nu en later. Voor stage en werk. Voor de keuze van een beroep en vervolgopleiding.

Online spiekbron


LOB-juweeltje 3: LOB vanaf leerjaar 1 

“Het hele team moet er bewust mee bezig zijn.” 

Op het Ichthus College in Veenendaal werken de leerlingen vanaf dag 1 op een praktische manier aan LOB. De school heeft LOB ondergebracht in een nieuw vak: life science. De leerlingen maken al in leerjaar 1 kennis met de profielen. Eerst spelenderwijs, daarna steeds gerichter. Via projecten, gastsprekers, bedrijfsbezoeken en stage. In leerjaar 2 staat iedere zes weken een profiel centraal, en in leerjaar 3 is één dag in de week gericht op het gekozen profiel. In leerjaar 4 ligt de focus op de overstap naar de vervolgopleiding. Docenten tl doen via bedrijfsbezoeken ideeën op voor de projecten.

Dit vind ik een mooi voorbeeld van hoe leerlingen vanaf leerjaar 1 handvatten krijgen voor de diverse keuzes die zij gedurende hun schoolloopbaan maken. Voor een profiel, voor keuzevakken uit het profiel en voor een vervolgopleiding (mbo of havo). Want LOB start niet in de bovenbouw, maar vanaf dag 1 in het voortgezet onderwijs. En eigenlijk al daarvoor.

Verder is er aandacht voor de ondersteuning van docenten. Via bedrijfsbezoeken doen zij ideeën op voor de projecten. Tevens ontdekken docenten waar hun leerlingen terechtkomen. Via stage of werk.

Online spiekbron


Bron: website Didactief


LOB-juweeltje 4: Infographic van het Hoofdvaart College 

“Een brug naar een kansrijke toekomst!”

Hoe maak je de verschillende stappen in het keuzeproces aan leerlingen en ouders duidelijk? Tijdens mijn online spiektocht stuit ik op een mooi voorbeeld. Op de website van het Hoofdvaart College. Deze school werkt in vmbo-tl met zes werelden van beroep:  

  1. Transport & Logistiek
  2. Produceren, Installeren en Energie (PIE)
  3. Facility & Zorg
  4. Sport & Veiligheid
  5. Horeca & Toerisme
  6. Economie & Ondernemen

Via een speelse infographic maakt de school aan leerlingen en ouders duidelijk welke stappen de leerling per leerjaar zet, en wie hem daarbij ondersteunt.  

Online spiekbron


LOB-juweeltje 5: Mbo op proef

“Leerlingen een beeld geven van de opleiding maar ook wat je kunt doen qua werk.”

De kracht van samenwerking. Dat zie ik terug in het initiatief Mbo op proef van ROC TOP. Dit ROC heeft de samenwerking gezocht met de gemeente Amsterdam, het beroepenveld en het voortgezet onderwijs in Amsterdam. Vmbo-leerlingen lopen een week mee bij een opleiding. Zij volgen lessen en nemen een kijkje in de praktijk.

Leerlingen vinden het vaak lastig om een studiekeuze te maken. De meerwaarde van deze samenwerking vind ik dat leerlingen het mbo echt ervaren. Op een andere manier dan op een Open dag waar het vaak bij praten en luisteren blijft. Dan is het maar de vraag of de ‘bluetooth’ tussen de leerling en zijn omgeving aan staat!

Een korte impressie van Mbo op proef

bron: ZAAM Scholengroep


LOB-juweeltje 6: Collegetours van ROC Midden Nederland

“Beeld krijgen van verschil tussen mbo en vmbo.”

Niet alleen leerlingen, ook docenten bezoeken het mbo. Een mooi voorbeeld hiervan vormen de collegetours van ROC Midden Nederland. Mentoren-tl van de Werkplaats Kees Boeke hebben in een collegetour kennis gemaakt met opleidingen van het Beauty College en het Creative College. Zij hebben op deze manier een goed beeld gekregen van het mbo en de verschillen tussen vmbo en mbo.

Het mooie aan dit voorbeeld vind ik dat de mentoren deze nieuwe kennis kunnen inzetten bij het begeleiden van leerlingen in hun keuzeproces. Zo maken leerlingen-tl na hun eindexamen een succesvolle overstap naar het mbo of de havo.

Online spiekbron

bron: ROC Midden Nederland

Mijn drie tips voor LOB

“Leerlingen verliefd laten worden op hun eigen toekomst.”

Daar draait het voor mij om bij LOB. Dat valt niet mee. Een puber leeft immers in het ‘nu’. Hij is met hele andere zaken bezig: losmaken van ouders, erbij horen, nieuwe vriendschappen sluiten, dingen ontdekken, uitgaan, drank, verliefdheid, enz. Daarom geef ik je drie tips.

Tip 1: LOB werkt als de school samenwerkt met zijn omgeving.

LOB draait om nieuwe ervaringen opdoen. Binnen en buiten de school. Ervaringen die leerlingen van huis uit niet altijd meekrijgen. Zij voeren activiteiten uit en ontmoeten inspirerende mensen. Onder schooltijd en in hun vrije tijd. Daarvoor zet je het netwerk van de school in. Dit netwerk is groter dan je in eerste instantie denkt. Het is een optelsom van de persoonlijke netwerken van alle collega's in de school. 

Tip 2: LOB werkt als de leerling zijn zoektocht zelf kan vormgeven.

Biedt als school structuur en durf los te laten. Stel een keuzemenu aan LOB-activiteiten samen en laat de leerling zelf kiezen en aanvullen. Ook al kun jij je niet in zijn keuze vinden of wijkt deze af van de planning van de school. Hiermee voorkom je uitspraken als 'Ik heb dit maar gekozen, want er was niks anders'. Dan is het LOB-effect immers 0,0!  

Tip 3: LOB werkt als iedere collega mag aansluiten vanuit zijn kwaliteiten.

Jouw collega heeft ooit voor zijn vak gekozen, maar niet voor de rol als loopbaanadviseur. Neem iedereen in de school daarom vanaf dag 1 mee in het LOB-traject. Wat is het? Wat kun jij doen? Vanuit je vak? Als ervaringsdeskundige, vanuit je eigen loopbaan? Want LOB doe je samen. Iedere collega draagt zijn steentje bij en kan een rolmodel of inspiratiebron voor de leerling zijn.   

* Met de leerlijn LOB voor vmbo basis/kader kan de leerling zijn LOB zelf vormgeven. 

Wil je voorbeeldopdrachten uit deze serie ontvangen? Stuur dan een e-mail naar marianne@enkoot.nl en vermeld daarbij van welk leerjaar je de opdrachten wilt ontvangen. Dan stuur ik je de opdrachten toe.