Waarvoor mag je mij ’s nachts wakker maken? Als ik meerdere partijen aan elkaar kan verbinden. Scholen met bedrijfsleven. Scholen onderling. Daarom hoef ik niet twee keer na te denken als iemand mij tipt over het project Toptechniek in Bedrijf Noord-Holland Noord. Een project waarin drie partijen samenwerken: onderwijs, overheid en bedrijfsleven.

Ik ga in gesprek met de enthousiaste projectleider Quirien van Ojen over wat dit project zo uniek maakt: de gedegen analyse vooraf en het centraal stellen van de behoeften van het vmbo.

Vraag van de provincie

Uit de analyse blijkt dat technische profielen op veel vmbo-scholen in Noord-Holland Noord verdwijnen. Deze regio omvat Alkmaar en omstreken, de kop van Noord-Holland en West-Friesland. De provincie wil het tij keren. Zij stelt Quirien de vraag:

Kun je niet een plan bedenken dat vmbo-scholen gaan samenwerken met als doel techniekonderwijs in de regio zowel te garanderen als uit te breiden?

Dat de provincie bij Quirien terechtkomt is niet vreemd. Hij heeft in samenwerking met FME, Koninklijke Metaalunie, Bouwend Nederland en Uneto-VNI het werkgeversplatform Techniekraad Noord-Holland opgezet. Verder heeft hij voor de provincie een visie over aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt geschreven.
Dus 1 +1 = 2.

De start

Quirien neemt de opdracht aan en organiseert twee startbijeenkomsten met betrokken partijen. Zij herkennen de uitkomsten van de analyse en denken mee over het plan. Platform Bèta Techniek is onder de indruk van de gedegen analyse en wijst Quirien op de mogelijkheid om er een Toptechniek in Bedrijf-project van te maken. Zo gezegd, zo gedaan. Uiteindelijk ondertekenen 21 partijen de aanvraag waaronder 11 vmbo’s, 3 mbo’s, de provincie en de Techniekraad.

Netwerkvorming

Het programma Toptechniek in Bedrijf draait in 26 gebieden in Nederland. Met als doel de samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven in de regio te versterken. In de regio Noord-Holland Noord is netwerkvorming ook een doel. Ik zeg bewust een doel, want Quirien wil veel meer bereiken binnen het project.

De partners gaan binnen dit project bestaande initiatieven verbinden en ontsluiten, en op zoek naar nieuwe wegen om leerlingen in aanraking te laten komen met techniek. Hierbij staan de belangen en behoeften van de 11 vmbo’s centraal. De activiteiten tezamen moeten leiden tot meer instroom van leerlingen in het techniekonderwijs in Noord-Holland Noord.

Menukaart Techniek

“We zien door de bomen het bos niet meer. Het duizelt ons.
Elke week krijgen we weer een aanbod via de mail. Wat is goed? Wat kunnen we ermee?”

Deze vragen krijgt Quirien van de vmbo’s. Hij wil daarom eerst samen met de scholen het aanbod in kaart brengen. Hij doet dat in vijf stappen*:

Stap 1: Inventariseren wat scholen al doen.
Stap 2: Inventariseren wensen van de scholen.
Stap 3: Koppelen van wensen aan bestaand aanbod.
Stap 4: Bepalen witte vlekken.
Stap 5: Ontwikkelen van ontbrekend aanbod.

Met als resultaat onder andere een digitale menukaart van het totaalaanbod met rubrieken als: wat is het, wie is de contactpersoon, wat kost het. Alles natuurlijk afgestemd op de regionale arbeidsmarktbehoefte en doorlopende leerlijnen naar het mbo.

“Ik vind het heel fijn als vmbo-scholen straks zeggen: hier heb ik wat aan. Want zij worden nu overspoeld met allerlei partijen die met hen aan de tafel willen”, licht Quirien toe.

Over drie jaar

Met deze aanpak streeft Quirien ernaar dat alle vmbo’s in de regio over drie jaar techniek geïntegreerd hebben in hun onderwijs. Hierin spelen keuzevakken een belangrijke rol. Het gaat dan om keuzevakken die noodzakelijk zijn voor de doorlopende leerlijn naar het mbo maar ook om de regionale arbeidsmarktbehoefte.

“Leerlingen kiezen voor de dichtstbijzijnde vmbo, ongeacht het aanbod in de bovenbouw”, aldus Quirien. Door het aanbieden van technische keuzevakken in niet-technische profielen komen meer leerlingen in aanraking met techniek. Dat vergroot de kans dat zij mogelijk kiezen voor een technische vervolgopleiding op het mbo. Dit vraagt om extra techniekpromotie vmbo-breed, in onder- en bovenbouw.

Overige activiteiten

Naast het invoeren van keuzevakken en techniekpromotie noemt Quirien in ons gesprek nog andere mogelijkheden die een plek krijgen in het project:

  • professionaliseren van docenten via bijvoorbeeld docentenstages;
  • uitwisselen van docenten tussen vmbo en mbo;
  • gemeenschappelijk gebruik van technieklokalen;
  • samenvoegen van leerlingen van verschillende vmbo’s voor bepaalde keuzevakken;

Kortom, vmbo, mbo, provincie en bedrijfsleven die zich samen verantwoordelijk voelen voor de jongeren in Noord-Holland Noord. Om zo de instroom in de techniek voor de regio veilig te stellen.

Drie tips van Quirien

Voor collega’s die in hun regio onderwijs, overheid en bedrijfsleven willen verbinden heeft Quirien drie tips:

Tip 1: Goed luisteren naar het onderwijs. “Als je niet aansluit op hun cultuur en wensen, dan wordt het waarschijnlijk niks.”

Tip 2: Zorg ervoor dat de deelnemers zich eigenaar en dus verantwoordelijk voelen voor het project. Geef hen de ruimte maar breng de gemeenschappelijke doelen en belangen wel constant in herinnering.

Tip 3: Zet kleine stappen en sta daarbij stil bij elk klein succes. Haalbaarheid is belangrijker dan ambitie.

“Het grootste potentieel wat er nog te winnen
valt voor instroom in mbo-techniek is vanuit vmbo-tl.”

Laatste update over het project
Op dit moment wordt stap 2 afgerond. Vraag en aanbod is geïnventariseerd. In de komende maanden vindt de koppeling met bestaand aanbod plaats en wordt samen bepaald wat er nog moet worden ontwikkeld.