Editorial

Vorige week heb ik de werkconferentie VO2020 bezocht. Ik vond vooral de interactieve werksessies in de middag interessant. In kleine groepen met vijf collega's van verschillende scholen in gesprek over onderwijsverandering. Via een i-pad kregen we vragen door, typten we onze belangrijkste conclusies en tips in, en kregen via de i-pad tegelijkertijd input van andere groepen. En wat blijkt, er gebeuren zoveel mooie dingen op scholen. Ook al verandert het onderwijs gestaag en langzaam, individuele successen op scholen mogen en moeten meer aandacht krijgen! Ik wil daarom hier een aantal mooie verhalen uit de middag met je delen.

In de E-zine van september ging de VIDEOfavoriet over bruistabletten in de school, over je laten inspireren door nieuwe collega's. In mijn groep heb ik daarvan een mooi voorbeeld gehoord. Een jonge docente wiskunde vertelde dat zij zich bij de start verbaasde over het aantal toetsen dat leerlingen kregen voor haar vak. Door dit in haar sectie aan te kaarten is het haar gelukt om het aantal toetsen te halveren. En daar is haar meedenken en ondernemendheid niet bij gebleven. Zij maakt nu deel uit van het ontwikkelteam op haar school om te kijken hoe je leerlingen meer maatwerk kunt bieden.

"Afwisselen van denken en doen", dit principe hanteert de rector van een brede scholengemeenschap in het land van Maas en Waal. Hij vertelde vol passie over de pilot 'werken met i-pads' in zijn school. "Gewoon starten met docenten die enthousiast zijn, kleine stappen zetten, het traject regelmatig met docenten, ouders en leerlingen evalueren en vervolgens uitbreiden. Tijd en ruimte geven aan mijn mensen door als schoolleider vooruit te denken en te werken met een beleidsrijke begroting. " Dat ziet hij als de succesfactoren bij onderwijsverandering in zijn school.

Tot slot een mooi voorbeeld van een teamleider, over hoe je docenten hun rol laat pakken bij onderwijsverandering, en wel vanaf de basis: het schrijven van het schoolplan. Het managementteam van deze school laat docenten meedenken over thema's vanuit hun expertise en interesse. Zo komt men tot een eindproduct dat door de hele school gedragen wordt.

In de groepen kwamen ook andere zaken naar voren. Zaken waarmee ook jij kunt worstelen bij een onderwijsverandering.

  • Hoe neem je iedereen mee?
  • Hoe dicht je het gat tussen de voorlopers en de rest?
  • Hoe ga je om met collega's die ja zeggen en nee doen?
  • Hoe zorg je ervoor dat collega's meer eigen initiatief tonen?

Herken je dit, en verlang je naar een meer rimpelloze transitie met minder onrust in de school? Scroll dan nu direct door en bekijk de VIDEOfavoriet van deze maand. Daarin doe ik je een aanbod, een aanbod voor een gratis en vrijblijvend gesprek. Ik garandeer je dat je na ons gesprek minimaal drie tips hebt waarmee je de verandering in jouw school soepeler kunt laten verlopen. Ik zeg, direct kijken dus!

Veel kijk- en leesplezier!

Marianne

* Wil je meer weten over één van de voorbeelden uit de Editorial, laat het mij weten via de mail (marianne@enkoot.nl) dan leg ik het contact voor je. Want ik wil graag onderwijsmensen aan elkaar verbinden, om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te kunnen leren. 

QUOTESenzo

Als de wind van verandering waait,

bouwen sommige mensen muren, andere bouwen windmolens.

    Chinees spreekwoord

BOEKchat

20160930_130256Deze maand bespreek ik geen boek maar een digitaal boekje getiteld Ga in gesprek met je team.* Het boekje biedt een handreiking om samen met je team een verandertraject vorm te geven. Het boekje start met de opmerking: "Veranderen? Doe ik het niet goed dan?". Iets wat ik herken uit verandertrajecten op scholen. Ik zeg altijd: "Vernieuwen betekent niet dat je het oude weggooit. Het is juist zaak om te kijken wat er goed gaat, en van daaruit te bepalen wat je verder kunt en wilt ontwikkelen. Iedere docent op zijn eigen tempo, vanuit zijn eigen expertise."

* De input voor het boekje is verzameld tijdens de bijeenkomsten met de Leerlabscholen van het Project Leerling 2020. Voor wie dit project niet kent, in dit project staat gepersonaliseerd leren van scholen centraal (van leerlingen, docenten, schoolleider en schoolbestuur). 

Het boekje is opgebouwd rondom tien aandachtspunten. Per aandachtspunt is er een korte toelichting, gevolgd door hulpmiddelen en lees- en kijktips. Verder bevat het boekje links naar handreikingen voor docenten; onder andere voor het maken van individuele leerroutes en leerlijnen en een scala aan kickstarters over digitale tools.

De meerwaarde van het boekje vind ik zelf de inkijkjes in de dagelijkse praktijk. Via doorklikken kom je bij mooie verhalen van scholen. Zoals het voorbeeld van De Dyck, een school die het rooster bepaalt op basis van het bioritme van leerlingen. Of de wijze waarop Stad & Esch ruimte geeft aan leerlingen voor het nemen van eigen initiatief. Of de combinatie van een kernprogramma en vakoverstijgende projecten waarmee het team van het Herbert Visser College geëxperimenteerd heeft.

Ik licht drie van de tien aandachtspunten eruit.

Een goed gesprek begint met goede vragen

In het boekje geven de schrijvers als aanbeveling: Begin bij het waarom. "Waarom wil je veranderen? Wat is het nut en de noodzaak? Wat hebben de leerlingen hieraan?" Vooral de laatste vraag vind ik een interessante. Want hoe bepaal je dat? Ga je dat zelf bedenken, of vraag je dat aan leerlingen? Het betrekken van leerlingen als interne adviseurs is volgens mij een cruciaal onderdeel in verandertrajecten op scholen. Hoe je dat kunt doen, vertel ik je in deze video.

Verspreid wat je doet en doe wat je zegt

"Blijven communiceren over het verandertraject is belangrijk, zeker als je met een kleiner team aan de slag bent", aldus de schrijvers. Wat ik goed vind aan dit punt is dat de schrijvers het hierbij niet alleen hebben over collega's, maar ook over leerlingen en ouders. Afhankelijk van de inhoud van het traject kun je dit verbreden tot basisscholen, mbo-scholen, (stage-)bedrijven, organisaties in de wijk, de gemeente, enz..

Volg de ontwikkelingen en borg de resultaten

Het is goed dat de schrijvers met dit aandachtspunt eindigen. Vooraf nadenken over hoe je de borging van het traject gaat doen. Vaak schiet borging aan het eind van het traject erbij in omdat al weer iets anders de aandacht in school vraagt. Daarom is het zaak de verandering tijdens het traject voortdurend te monitoren.

Voor mij staan bij monitoring drie vragen centraal:

  • Klopt het? (op papier)
  • Werkt het? (in de praktijk, voor docenten én leerlingen)
  • En voel het ook goed? (voor alle betrokkenen, want anders is de kans groot dat men teruggrijpt naar het oude).

Je vindt in het boekje diverse tips hoe je ervoor kunt zorgen dat de verandering onderdeel wordt van de structuur en / of cultuur van je school.

In het boekje staan natuurlijk ook de bekende video's en theorieën, zoals de video 'The first Follower'(van Derek Sivers), de TEDTalk van Simon Sinek (over the Why) en de adoptiecurve van Rogers. Verder moet je voor een deel van de achtergrondartikelen echt wel de tijd nemen om deze te lezen. Hetzelfde geldt voor het beluisteren van de online Masterclass van Jay Marino.

Het is daarentegen een handzaam boekje om weer even scherp te krijgen wat belangrijke aandachtspunten zijn in verandertrajecten op school. Ben je op zoek naar concrete tools om morgen de onderwijsverandering daadwerkelijk in gang te zetten, dan raad ik je aan mijn gratis e-boek te downloaden, met vijf tactieken en handige doe-direct-tips. Downloaden kan via deze link.

VIDEOfavorieten: Vraag een gratis Kraak je Kwestie-gesprek aan!

Herken je dit? Overvalt je soms het gevoel dat alleen jij je verantwoordelijk voelt voor de verandering in de school? Dat jouw docenten liever doen wat zij altijd al gedaan hebben? Dat ze ja zeggen en nee doen?

Hoe zou het zijn als ik voor jou de oplossing heb?

  • Dat het je lukt om iedereen mee te krijgen.
  • Dat collega's ja zeggen en ook ja doen.
  • Dat docenten zelf met ideeën komen en dingen durven uitproberen.
  • Dat het jou lukt om docenten te verleiden tot verandering!

Vraag een gratis en vrijblijvend gesprek met mij aan. Stuur een mail (marianne@enkoot.nl) of bel (06 57337172). Ik garandeer je dat je na ons gesprek minimaal drie tips hebt waarmee je de verandering in jouw school soepeler kunt laten verlopen. Ik vertel je meer hierover in de VIDEOfavoriet van deze maand.

De-doe-direct-tip van oktober: Vergaderen, doe het eens anders!

Voor onderwijsverandering is tijd en verandering van mindset nodig. Geef iedere docent daarom tijd en ruimte om te experimenteren. Dat is één van de vijf tactieken uit mijn gratis e-boek. Misschien denk je nu: maar waar haal ik die tijd vandaan? Bijvoorbeeld door eens kritisch te kijken naar de jaaragenda, naar het aantal momenten voor teamoverleg.

Stap 1: Hoeveel momenten voor teamoverleg staan er in de jaaragenda?

Stap 2: Stel per teamoverleg de volgende vraag: wat zou er mis gaan als je dat overleg niet voert met elkaar? Hoeveel middagen komen er dan vrij? Op welke manieren kunnen docenten dan zelf aan de slag?

Bijvoorbeeld:

  • inspiratiemiddagen waarin collega's elkaar laten ervaren wat zij ontwikkeld hebben;
  • benen-op-tafel-sessies over thema's uit het verandertraject;
  • mastermindgroepen waarin docenten elkaar vragen of dilemma's voorleggen.

Stap 3: Richt de momenten voor teamoverleg die na stap 2 overblijven anders in.

Bijvoorbeeld:

  • vraag bij de start van het overleg naar 'het sprankelmoment van de week'. Bij verandertrajecten gebeurt er immers veel. Met deze vraag bied je collega's de gelegenheid kort hun succeservaringen te delen;
  • nodig bij een deel van het overleg leerlingen uit om feedback te krijgen over het onderwijs op school en zo nieuwe input te krijgen voor het verandertraject.

&KOOT agenda

26 oktober 2016
Online Masterclass 'Verandermanagement in het onderwijs' door Thijs Homan.
Maar info, klik hier.

4 november 2016
Van peilstok naar polsstok, het nationaal toetscongres VO, over hoe anders toetsen de kwaliteit en rendement van het onderwijs kan vergroten, 't Spant in Bussum.
Meer info, klik hier.

16 november 2016
TEDxCorlaerCollegeED #Verliefd op leren, over hoe leren wij, hoe leren leerlingen en hoe leren we hen leren, over motivatie en passie, met TEDx sprekers en interactieve workshops en rondleidingen, Corlaer College in Nijkerk.
Meer info, klik hier.

10 december 2016
Nationale Schoolleiders Top, waarbij ambities, drijfveren en uitdagingen van schoolleiders VO centraal staan, DeFabrique in Maarssen.
Meer info, klik hier.

Als jij in jouw netwerk leidinggevenden in het onderwijs hebt, dan is deze E-zine ook voor hen interessant. Voel je vrij om deze door te sturen. Via deze link kunnen zij zich abonneren op de E-zine. Als dank ontvangen zij direct mijn gratis e-boek 'Vijf tactieken voor schoolleiders om onderwijsverandering soepel te laten verlopen'.