Handen uit de mouwen met 21e eeuwse vaardigheden

(Leestijd: 3,5 minuten)

Bijna 300.000 jongeren worden nu opgeleid voor banen die straks niet meer bestaan, of sterk veranderd zijn tegen de tijd dat zij hun opleiding afronden. (bron: Deloitte)

Als je dit leest, wat gebeurt er dan in jouw brein?
Zijn dit cijfers waarvan je schrikt?
Of verbazen deze cijfers je niet?

En wat doe je? Haak je direct af?

“Waar sta ik me dan de hele dag voor uit te sloven?”

Of zie je juist kansen?

“Dat betekent dat ik eens kritisch naar de inhoud van mijn huidige onderwijs moet kijken.”

Ik hoop het laatste. Dat je - net als ik – het hoog tijd vindt om te kijken hoe we jongeren zo goed mogelijk kunnen voorbereiden op de arbeidsmarkt van de 21e eeuw.

  • Hoe kunnen we als onderwijs anticiperen op al die veranderingen?
  • Welke vaardigheden leren we jongeren aan zodat zij succesvol met veranderingen kunnen omgaan?

In deze E-zine deel ik mijn ideeën hierover.

1. Ga op zoek naar adoptiebedrijven

Anticiperen op ‘banen die straks niet meer bestaan, of sterk veranderd zijn tegen de tijd dat jongeren hun opleiding afronden’, kan volgens mij het beste op de volgende manier: als school duurzame relaties opbouwen met het werkveld.

Ga in je netwerk op zoek naar adoptiebedrijven die passen bij de profielen die je aanbiedt. Deze bedrijven koppel je aan je school zodat docenten en leerlingen op de hoogte kunnen blijven van de laatste (technologische) ontwikkelingen.

Zet deze bedrijven in voor bijvoorbeeld bedrijfsbezoeken, stages (voor leerlingen én docenten), gastlessen op terugkomdagen en als opdrachtgevers voor projecten.


2. Zie leerlingen als toekomstige werknemers

Adoptiebedrijven aan je binden, lukt als je inzet op een win-win situatie. Een mooi voorbeeld hoe je dit kunt bereiken is het verhaal van Rotterdams Vakcollege de Hef uit mijn serie Schooljutten. Deze school creëert een win-win situatie door het gesprek met bedrijven als volgt in te steken: “Zie onze leerlingen als jouw toekomstige werknemers.”

Dit zeggen, betekent dat je als school je leerlingen dus ook moet zien als toekomstige werknemers. Welke vaardigheden vragen werkgevers van hen? Gelukkig is hier al veel onderzoek naar gedaan.

Een greep uit de top 10 (bron: Gallup):

  • Verantwoordelijkheid nemen
  • Creatief problemen oplossen
  • Kunnen samenwerken

Vaardigheden die in het onderwijs bekend staan als de 21e eeuwse vaardigheden. Ik zeg bewust: in het onderwijs. Want in het bedrijfsleven blijkt men niet met deze term te werken (bron: Biemans).

Kennisnet en SLO hebben de 21e eeuwse vaardigheden verwerkt in een model.


3. Werk dagelijks aan 21e eeuwse vaardigheden

In hoeverre kunnen leerlingen zich de drie genoemde vaardigheden op school eigen maken?
Ik zeg in beperkte mate. Neem eens een doorsnee-schooldag.

Hoeveel ruimte krijgen leerlingen om bijvoorbeeld eigen verantwoordelijkheid te nemen?

We werken immers met een vast rooster, te-laat-briefjes, veelal frontale lessen, enz. enz. Terwijl eigen verantwoordelijkheid leren nemen juist vraagt om zelf keuzes kunnen maken. Keuzes in wat je wilt leren, waar, wanneer en hoe.

4. Biedt ruimte voor waarom-vragen

En hoe staat het met creatief problemen oplossen?

Deze vaardigheid aanleren vraagt om leergierigheid vanuit nieuwsgierigheid. Geen toetsen waarin wij de vragen voor leerlingen bepalen, maar leerlingen stimuleren om hun eigen ‘waarom-vragen’ te formuleren. Vragen die ze als kleuter zo uit hun mouw schudden, maar nu op de een of andere manier verleerd zijn.

‘Waarom-vragen’ waarop leerlingen zelf via vakoverstijgende projecten (het liefst met echte opdrachtgevers) het antwoord vinden. Wil je weten wat je moet doen om pubers weer waarom-vragen te laten stellen, kijk dan zeker naar de aflevering van Koot’s Kwesties die 28 mei uitkomt.

5. Creëer een nieuw vak

Een mooi voorbeeld hoe je 21e eeuwse vaardigheden als school kunt aanbieden is het STC vmbo in Rotterdam. Leerlingen volgen daar één dag in de week het vak Technologie en Toepassing (T&T).

Een nieuw vak waarbij onder andere samenwerken en leren werken met nieuwe technologieën centraal staat. Verder is er aandacht voor ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking (CT).

De school heeft hiervoor een speciale ruimte ingericht: het Futurelab.

&KOOT hack(-eton)t verder

Dat men in Rotterdam de 21e eeuwse vaardigheden belangrijk vindt, heb ik zelf ervaren tijdens de Hackathon in maart. Twee dagen hebben teams zich gericht op de vraag: Hoe zorgen we ervoor dat de Rotterdamse jeugd goed is in de 21e eeuwse vaardigheden?

Voor het uitwerken van de winnende ideeën Skillflix en de Tijdmachine organiseert NEXT in juni een broedkamer. Ik schuif daarbij aan. Wat ik daar ontdek, geef ik vanaf juni met alle plezier aan jou door. Dus blijf me vooral volgen.

Jeuken je handen nu?

Wil jij weten hoe je het principe van adoptiebedrijven in je school vorm geeft?
Of hoe je leerlingen via projectonderwijs meer eigen verantwoordelijkheid kunt geven?

Neem dan contact met me op. Ik laat je zien hoe je dit samen met bedrijven uit de regio kunt vormgeven. Samen de handen uit de mouwen! Voor onderwijs dat jongeren beter voorbereidt op de arbeidsmarkt van de 21e eeuw. Want toekomstgericht onderwijs stopt niet bij de muren van de school!

Of zoek je in het kader van de snel veranderende arbeidsmarkt een goede aanvulling op het bestaande LOB-programma?

Lees dan Koot’s Krachtvoer over het programma Ontdek later NU waarmee jongeren leren hoe zij vanaf morgen invloed kunnen uitoefenen op hun eigen toekomst. Een nieuw aanbod dat ik samen met Annemieke Laverman van NieuwKans ontwikkeld heb.

Veel leesplezier!

Marianne

&KOOT’s Krachtvoer

(Leestijd: 1 minuut)


Ontdek later NU
Het programma Ontdek later NU biedt jongeren handvatten om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt van de 21e eeuw. De thema's:

  • De arbeidsmarkt van de toekomst: van baanzekerheid naar werkzekerheid;
  • Presenteren van jezelf: sociale media vóór je laten werken;
  • Jong leiderschap: van solliciteren naar netwerken.

 

CRAZY 8 en CRAZY 2
Tijdens de Hackathon in maart heb ik veel nieuwe werkvormen ontdekt. De leukste (alleen al vanwege de naam) deel ik hier: Crazy 8 en Crazy 2.

Deze werkvorm is ideaal om in korte tijd veel ideeën te generen, en vervolgens het beste idee te selecteren. Bijvoorbeeld rond de vraag:
Hoe kunnen onze leerlingen 21e eeuwse vaardigheden ontwikkelen?

&KOOT op Karwei

(leestijd: 1,5 minuten)

Leerlab XXL

Op 16 april heb ik een inspirerende dag beleefd tijdens Leerlab XXL in Utrecht. Wat ik die dag leerde en hoorde, deel ik graag met je. In de vorm van drie uitspraken, iedere uitspraak vanuit een ander gezichtspunt in het onderwijs. Gevolgd door een korte toelichting.
Ik start natuurlijk met de belangrijkste: de leerling.

Leerling: “Zie toetsing als een trajectcontrole.”

Deze uitspraak komt uit de Toekomstexpositie waarin leerlingen aan de hand van schetsen ons laten zien hoe zij willen leren. Deze leerling stelt voor niet alleen een cijfer te geven voor de toets zelf maar ook voor het traject ernaartoe. Door bijvoorbeeld inzet te waarderen.

Docent: “Voeg een nieuwe 21e eeuwse vaardigheid toe: leren afkijken.”

Niet alleen in workshops, maar juist in pauzes hoor ik vaak mooie uitspraken. Zo ook deze. Over iets wat we leerlingen op school angstvallig afleren, maar wat in bedrijven heel gewoon is: afkijken.
Ooit zelf door een werkgever gestraft omdat je kijkt hoe een collega dingen aanpakt of problemen oplost? Niet toch? Nou dan!?

Teamleider: “Tijd is niet het probleem. Effectiever met je overlegtijd omgaan wel.”

Een uitspraak die ik deel. Vaak is tijd voor nieuwe ontwikkelingen al ongemerkt gefaciliteerd. Bijvoorbeeld in vakgroep-overleg. De winst zit ‘m dan in de wijze waarop je het overleg vormgeeft. Inspiratie daarvoor vind je in mijn E-zine van oktober. Zodat je nooit meer na een overleg hoort: “Ik had mijn tijd wel nuttiger kunnen besteden.”

Leerlijn LOB voor vmbo tl

Schoolvakanties betekent voor mij schrijftijd. Dit jaar van een leerlijn LOB voor vmbo tl. Deel 1 is inmiddels af en ligt bij de grafisch vormgever. Spannend hoe het eindresultaat wordt.

Ben je geïnteresseerd in deze leerlijn? Stuur een mail naar Tanja Mols van de Uitgeversgroep (t.mols@uitgeversgroep.nl). Zij stuurt je een bericht zodra het presentexemplaar van het boek beschikbaar is.

Ik schrijf gestaag verder aan deel 2: Profielwerkstuk voor LOB. Wat je kunt verwachten? Vraagstukken uit het werkveld, een rol voor externe opdrachtgevers en verrassende presentatievormen.

&KOOT’s Agenda van mei en juni

(leestijd: 1/2 minuut)

28 mei 2018
Aflevering 19 van de online videoserie Koot’s Kwesties. Geniale Vragen Generator, over waarom pubers geen ‘waarom-vragen’ meer stellen.
Een aflevering gemist? Klik dan hier.

4 juni 2018
E-zine juni, thema nog ‘under construction’. Tips zijn welkom.

Als jij in jouw netwerk leidinggevenden in het onderwijs hebt, dan is deze E-zine ook voor hen interessant. Voel je vrij om deze door te sturen. Via deze link kunnen zij zich abonneren op de E-zine. Als dank ontvangen zij direct mijn gratis e-boek 'Vijf tactieken voor schoolleiders om onderwijsverandering soepel te laten verlopen'.