Editorial

Maart, een spannende tijd voor scholieren en studenten. De tijd van het kiezen van een middelbare school, een profiel in de bovenbouw of een vervolgopleiding. Achtste groepers letten bij de overstap naar het VO vaak op de 'kleine kwaliteit'. Heb ik veel huiswerk? Hoe laat ben ik uit? Is het gezellig op school? Zijn de docenten aardig? En vooral: kan ik hier nieuwe vrienden maken? Terwijl hun ouders letten op 'grote kwaliteit'. Welke examenresultaten heeft de school? Is er onderwijs op maat mogelijk?

Bij het kiezen van een profiel of vervolgopleiding spelen andere zaken. De jongere moet zich richten op zijn toekomst, op wat hij later wil worden. Terwijl hij denkt op korte termijn, leeft in het 'nu' (of hooguit de dag van morgen) en met hele andere dingen bezig is. Op eigen benen staan, losmaken van ouders, nieuwe dingen ontdekken, verliefdheid, enzovoort. LOB is een manier om de jongeren bij hun keuze te ondersteunen. Uit onderzoek blijkt dat jongeren het lastig vinden om een weloverwogen beslissing te nemen voor een vervolgopleiding. Het beroepsbeeld eind vmbo is soms helder, soms vaag. Daardoor is de beroepskeuze bij de start van een mbo-opleiding vaak niet afgerond. Bovendien zijn jongeren bang een verkeerde beslissing te nemen.

Voor mij is LOB daarom geen apart vak maar vormt het de rode draad in het onderwijs. De jongere doet nieuwe ervaringen op, zowel binnen als buiten de school, onder schooltijd en in zijn vrije tijd. Door LOB bouwt hij zelfvertrouwen op. Hij ontdekt waar hij goed in is (talenten), wat hij leuk vindt en leert netwerken. LOB werkt alleen als de leerling zijn zoektocht zelf vorm kan geven. Hiervoor heb ik samen met Caroline Wiebenga-Brouwer een doorlopende leerlijn LOB ontwikkeld. Meer over deze leerlijn lees je in de BOEKchat. De-doe-direct-tip van maart sluit hierbij aan. Deze staat ook in het teken van LOB.

Op dit moment ben ik druk met een nieuw project: het ontwikkelen van een online programma voor leidinggevenden in het onderwijs. In dit programma bied ik je vijf tactieken waarmee je docenten vanuit hun diepste verlangen inspireert om samen met jou onderwijs te ontwikkelen waarvoor pubers graag hun bed uitkomen. Onderwijs waardoor jongeren zelfvertrouwen ontwikkelen, hun eigenheid ontdekken en ervaren waar zij goed in zijn. Door mijn vijf tactieken stap je niet langer in de verraderlijke valkuilen van onderwijsontwikkeling en blijf je weg van het gevoel te trekken aan een 'bewusteloos' paard. Het gemopper in de personeelskamer stopt, docenten komen in beweging en krijgen hun werkplezier terug. Ook benieuwd hoe je dit kunt bereiken? In mijn E-zine van april verklap ik je mijn eerste en tevens belangrijkste tactiek.

Veel lees- een kijkplezier!

Marianne

QUOTESenzo

Meester, ik doe kader omdat alle boeken saai zijn.

Gingen alle boeken over vrouwen dan deed ik nu VWO.

          Uitspraak van D. 15 jaar, uit het boek 'Meester Bart - Ik hoef niet op te letten. Ik weet alles al'. 

BOEKchat

LOB is een verplicht onderdeel van het programma binnen het vernieuwde vmbo. Als hulpmiddel voor scholen heb ik samen met Caroline Wiebenga-Brouwer een doorlopende leerlijn LOB geschreven. Deze leerlijn biedt de leerling structuur en ruimte om LOB naar eigen wens vorm te geven. Het is een totaalpakket per leerjaar, bestaande uit een boek (papier en digitaal), loopbaandossier (digitaal) en docentenhandleiding inclusief een leidraad voor het voeren van loopbaangesprekken. De leerlijn start in leerjaar 1. Hierdoor raken leerlingen vanaf dag 1 van het voortgezet onderwijs gewend aan het beantwoorden van persoonlijke vragen, reflecteren en netwerken. In leerjaar 2 werkt de leerling via DOE-opdrachten toe naar de keuze van een profiel voor de bovenbouw. In leerjaar 3 staat oriëntatie op werk en vervolgopleiding centraal; om uiteindelijk in leerjaar 4 een gerichte en bewuste keuze van een vervolgopleiding te kunnen maken.

Nieuwsgierig? Klik hier om een indruk te krijgen van LOB voor leerjaar 2.

Werken vanuit talenten

Netwerkcirkel_def (3)De leerlijn is gebaseerd op het Talent IS-R©model. Dit model gaat uit van talenten van leerlingen. Het ontdekken van zijn talent doet hij in drie stappen: inspireren – selecteren – reflecteren. Wie of wat inspireert mij? Waar ga ik voor? Ben ik hier goed in en wat wil ik ermee? Door de DOE-opdrachten in de boeken krijgt de leerling input voor zijn keuzeproces. De leerling leert hoe hij keuzes kan maken en hoe hij deze keuzes kan doorgronden. Hij ontdekt zijn talenten, kwaliteiten en interesses. Voor LOB moet de leerling in beweging komen. Vanaf dag 1 gaat hij netwerken. Bij elke stap die de leerling zet, legt hij contact met personen uit zijn Netwerkcirkel©. Enerzijds om te spiegelen (zelfbeeld versus hoe anderen naar je kijken), anderzijds om te netwerken (informatie krijgen, kansen creëren en nieuwe ervaringen opdoen).

Loopbaancompetenties in leerlingtaal

De vijf loopbaancompetenties uit het examenprogramma hebben wij omgezet naar ontwikkellijnen in leerlingtaal. Via zijn loopbaandossier maakt de leerling inzichtelijk hoever hij is met het behalen van deze competenties.  Ieder hoofdstuk sluit de leerling af met een terugkijkopdracht en opdrachten voor zijn loopbaandossier. Het loopbaandossier vormt de basis voor het gesprek tussen de leerling en zijn loopbaanbegeleider. In de docentenhandleiding staan handvatten voor de begeleiding van de leerling. Loopbaanvragen zijn grote vragen. Wat is belangrijk in je leven? Waar geloof je in? Deze vragen zijn verbonden met wie je wilt zijn. Zover is de jongere nog niet. Daarom staan in de opdrachten van de LOB-boeken kleine vragen centraal. Wat doe je graag? Wat heb je gisteren gedaan? Wat vind je makkelijk? Waar kun jij om lachen? Wat deel jij vaak via sociale media? Het loopbaandossier is zo ingericht dat het tevens te gebruiken is als onderdeel van het Plusdocument bij het schooldiploma.

LOB als gedeelde verantwoordelijkheid

LOB doe je samen. Iedereen in de school (en ook daarbuiten) draagt zijn steentje bij en kan een rolmodel of inspiratiebron voor de leerling zijn. Door bijvoorbeeld zijn netwerk beschikbaar te stellen aan de leerling, door aan te geven voor welk werkveld zijn vak belangrijk is, door een 'toevallig' gesprek met de leerling of als ervaringsdeskundige via zijn eigen loopbaan. Daarnaast levert elk vak input aan de bewijsstukken die de leerling kan opnemen in zijn loopbaandossier. In de docentenhandleiding staan tips hoe je dit met een team kunt doen. De leerlijn is slechts een hulpmiddel. Een team kan de totale lijn gebruiken of onderdelen eruit kiezen en aanvullen met eigen materiaal.

Extra: De Educatieve Uitgeversgroep biedt diverse boeken voor het mbo op het gebied van 'Loopbaan en Burgerschap'. Meer info? Klik hier.

De-doe-direct-tip van maart: Schrijf een brief aan je 15-jarige ik

Bij LOB vragen we jongeren vooruit te kijken. Wat wil jij later worden? Zelf heb je dit proces al doorlopen en
kun je terugkijken. Ga terug naar de tijd waarin je even oud was als je leerlingen / studenten nu. Wat zou je willen zeggen tegen je 10, 15 of 18-jarige ik? Welke tips, inzichten of levenslessen wil je delen? Schrijf dit in een brief aan jezelf.

Inspiratie nodig? Klik hier. De opbrengst uit de-doe-direct-tip kun je in de rol als ervaringsdeskundige inzetten bij LOB-activiteiten op school en daarbuiten.

VIDEOfavorieten


Ik heb het druk, maar waarmee eigenlijk? Deze vraag stel ik regelmatig. In de video 'Zo stop je tijdverspilling' gebaseerd op het denken van Peter Drucker, stelt Ben Tiggelaar drie vragen over bewust omgaan met je tijd.

Deze video maakt deel uit van een driedelige serie colleges onder de noemer Perroncollege. De colleges komen uit het seminar 'MBA in één dag'. Meld je aan via deze link en ontvang de drie colleges gratis in je inbox.

&KOOT agenda


9 maart 2016

Vernieuwen van onderwijs door benutten van meer ruimte en tijd, praktijkvoorbeeld van het Vathorst college, de Balie Amsterdam. Meer info, klik hier.

17 maart 2016

De Studiekeuzeconferentie 2016, samen op weg naar een goede aansluiting, Jaarbeurs, Beatrixgebouw Utrecht. Meer info, klik hier.

31 maart 2016

VO congres 'Van ambitie naar resultaat', NBC Nieuwegein. Meer info, klik hier.

Als in jouw netwerk professionals zitten voor wie deze E-zine ook interessant is, stuur het dan gerust door. Via deze link kunnen zij zich abonneren op de E-zine.  Als dank ontvangen zij mijn gratis e-boek 'Vijf strategieën voor onderwijsontwikkeling in jouw school'. Hoe meer lezers, hoe meer kennis ik kan delen.