De leerling aan het stuur?!

Krijg je dan helemaal geen cijfers?
Nee. Ik zit nu in havo 4 en heb nog nooit een cijfer gekregen.

Maar hoe weet je dan waar je staat? Of je iets beheerst?
Nou, ik heb 1x per week een gesprek met mijn coach. Dan bespreken we dit. Verder maak ik toetsjes tussendoor. Als ik die gehaald heb, kan ik door naar het volgende hoofdstuk.

Hoe ziet een lesdag eruit?
De school begint om negen uur. Dan heb ik eerst de dagstart met mijn coachgroep. Tot half tien. Daarna plan ik wat ik de rest van de dag ga doen. Tot half 3.

Heb je dan geen les? Ik geef Frans. Om een taal te leren, heb je toch instructie nodig?
Nee. Wij kennen zelfstudie. Ik leer talen via programma’s als Duolingo en Studyflow. Deze staan op mijn laptop. En als ik iets niet snap dan ga ik naar een expert. En die legt het me dan uit.

Dit is een kort fragment uit het gesprek met tien leerlingen van Agora Roermond tijdens de conferentie ‘De leerling aan het stuur’. Aan de hand van vragen uit de zaal vertellen de leerlingen hoe het er op hun school aan toe gaat. Voor mij is dit een mooi voorbeeld van onderwijs waarin leergierigheid vanuit nieuwsgierigheid centraal staat. Op basis van eigen interesse zelf bepalen wat je wilt doen.

Oud denken loslaten

Uit dit vraaggesprek blijkt hoe gewoon leerlingen dit soort onderwijs vinden, terwijl de vragenstellers het zich bijna niet kunnen voorstellen. Zelfs moeite lijken te hebben om het oude denken in cijfers, lessen, klassen en rooster los te laten. Denken dat leerling dit niet aankunnen, niet gemotiveerd zijn. “Bij gebrek aan motivatie kun je beter van deze school gaan. Dan ga je het niet redden”, geeft een leerling als reactie. “Leerlingen moeten willen, kunnen telt voor ons niet”, vult een docent aan. Willen staat dan ook centraal in het toelatingsgesprek na aanmelding.

Ruimte voor eigen keuzes

Op Agora krijgen leerlingen de ruimte voor eigen keuzes. Vol passie vertellen deze leerlingen over hun challenges. Onderzoeksopdrachten die zij zelf bedenken en uitvoeren in overleg met hun coach. Over de werking van de spieren van een paard of het beroep van architect. Hiervoor gaan leerlingen zelf op pad naar maneges en bouwplaatsen en in gesprek met dierenartsen en architecten.

“App je dan niet als je een dag geen zin hebt naar je coach: ik ben vandaag naar de manage?”
“Nee, want dat weet hij. Dat staat in mijn weekplanning.”

Sterke punten

De leerlingen hebben hun plek gevonden op Agora. Dit geldt zowel voor de leerlingen die in het eerste leerjaar zijn gestart als de tussentijdse overstappers. “We gingen kijken voor een school voor mijn broertje. Ik vond deze school zo leuk dat ik van school veranderd ben.”
Deze tevredenheid blijkt tevens uit de antwoorden op de vraag: Wat zijn de sterke punten van de school?

  • Je weet sneller wat je hierna wilt doen.
  • Het is veel vrijer dan op mijn vorige school.
  • Ik ben nu minder verlegen.
  • Je leert zelfstandig zijn.
  • Ik heb geen last van stress voor toetsen.
STOM!

Is het dan allemaal leuk? NEE. Leerlingen noemen als voorbeeld het leeshalfuurtje dat iedere dag verplicht is. De leerling mag wel zelf bepalen wat hij leest, “maar je mag dan niet je oortjes in hebben.”
Verder vindt een aantal leerlingen het hinderlijk vindt dat er ieder jaar wel iets veranderd. Maar ja, daar ontkom je niet aan bij een school in opbouw. Dit schooljaar telt Agora 160 leerlingen. Deze groep past echter niet meer in het ‘grote lokaal’ waar iedere leerling tot voor kort zijn eigen werkplek had ingericht. Daar is nu een klein lokaal bijgekomen. Maar elk nadeel heeft zijn voordeel: “Ik vind het juist fijn om daar te werken, omdat het veel rustiger is.”

Vaste structuur loslaten

Het voorbeeld van Agora laat zien wat het je oplevert als je de vaste structuur durft los te laten en kiest voor ander onderwijs. Leerlingen leren hierdoor eigen verantwoordelijkheid nemen en keuzes maken. Dat werkt motiverend en zorgt voor plezier in leren.
Vier keer per jaar laten de leerlingen op community-avonden aan hun ouders zien wat zij de afgelopen periode gedaan hebben. Op deze avonden kunnen de leerlingen tevens netwerken met aanwezig ouders. Bijvoorbeeld in het kader van hun challenge of stage.

Onderwijs, hoe het anders kan

“Wie bepaalt er eigenlijk dat onderwijs er altijd zo uit moet zien?” Deze vraag schiet regelmatig door mijn hoofd. Zeker na de conferentie 'De leerling aan het stuur'. Het enthousiaste verhaal van de leerlingen van Agora zorgt ervoor dat ik mijn idee om leerlingen 20% van hun leertijd te laten werken aan eigen onderzoeksvragen nieuw leven in wil blazen. Want wat een boost zal dat geven aan hun motivatie! Zo leren zij bovendien verantwoordelijkheid te nemen over hun eigen leerproces.

Durf jij dit experiment aan te gaan? En leerlingen op een andere manier dan met cijfers te motiveren? Dan heb ik twee opties voor je:

      1. Doe-het-zelf en laat je daarbij inspireren door ‘best practices’ van andere scholen in mijn serie Schooljutten. Ontdek hoe het hen gelukt is om hun leerlingen te motiveren en doe je voordeel met de waardevolle tips die zij geven.
      2.  

      3. Doe-het-samen-met-mij, tenminste als je op zoek bent naar een onderwijskundige duizendpoot om jouw woorden om te zetten in daden. Samen krijgen wij zaken voor elkaar wat je in je eentje niet lukt. Vreemde ogen dwingen nu eenmaal. Daarnaast neem ik een schat aan praktijkervaring mee waar jij en je team van profiteren.
         
        Ik heb net een traject op een school in Rotterdam afgerond, dus deze RotterDAME hebt vanaf januari plek om samen met jou de handen uit de mouwen te steken. Op weg naar onderwijs waarvoor jouw leerlingen en docenten graag hun bed uitkomen. Samen zetten we de eerste stap. De stap die leidt tot een kettingreactie in jouw school. Met collega’s die hun verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen voor ander onderwijs. Onderwijs waarvoor zij en de leerlingen graag hun bed uitkomen.

Veel leesplezier!

Marianne

&KOOT’s Krachtvoer

Boek: Semco in de polder van Allard Droste

In dit boek beschrijft de Rotterdamse ondernemer Allard Droste een nieuwe bedrijfscultuur, gebaseerd op vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid. Twee belangrijke pijlers als je samen zaken wilt verbeteren. Stap met één been uit het onderwijs. Lees hoe men dit in het bedrijfsleven aanpakt en haal eruit wat voor jouw school past.


Motivatiemotoren in het onderwijs

Leren mag leuk zijn. Daarom drie inzichten waardoor je pubers niet alleen een leerzame, maar ook prettige schooltijd bezorgt. En ja, ik weet het, leren hoeft niet altijd leuk te zijn. Sommige dingen moeten gewoon. Vertel leerlingen dan wel waarom iets geleerd of gedaan moet worden!

&KOOT op Karwei

November was de maand van bijzondere ontmoetingen en mooie gesprekken met mensen die niet bang zijn om onderwijs samen met leerlingen te innoveren. Ik wil er drie noemen: mijn lesbezoek bij het STC vmbo, de conferentie De leerling aan het stuur met het mooie verhaal van de leerlingen van Agora en de eerste bijeenkomst van de denktank VO-Next van K+V over andere vormen van leiderschap. Voor mij weer de bevestiging dat leerlingen meer kunnen dan wij denken, en vaak meer willen dan ze van ons mogen. Maar november bracht meer.

Inspirerende conferentie

De conferentie Regisseur van je eigen loopbaan die Trudy Boonman en ik georganiseerd hebben, was een groot succes. Met als spetterende afsluiting een heuse tombola. Harro van Weert van MBO College Zuid in Amsterdam is de gelukkige winnaar van de door mij beschikbaar gestelde prijs. In januari ga ik met het team overstapcoaches een middag aan de slag rondom het thema overstap vmbo-mbo. Uit alle complimenten en positieve reacties wil ik er graag één met je delen.

“Ik vond dit een goed verzorgde en erg inspirerende dag. We kregen veel om op de dag zelf mee aan de slag te zijn en vooral ook veel direct toepasbare handvatten. Niet alleen voor het werk maar ook privé.”

Ruth Ceder, adviseur Onderwijs Servicecentrum mboRijnland

Organiseer je binnenkort zelf een conferentie en zoek je iemand om dat voor je te regelen, bel gerust. Het bespaart jou tijd en grijze haren en ik vind het superleuk om te doen!

Boekenrecensent in Bij de les

Misschien vertel ik je niets nieuws, want het staat in de MARIANNE©. Maar voor degenen die mijn E-zine van november niet van A tot Z gelezen hebben, onthul ik het hier: ik ben gevraagd als vaste recensent in de boekenrubriek van het tijdschrift Bij de les (NVS-NVL).

Het eerste boek ligt al klaar op mijn nachtkastje: Waarderend leren in het Voortgezet Onderwijs over talent, plezier en motivatie op school. Ik deel alvast een mooie tip over het motiveren zonder cijfers: Laat leerlingen via een vlog inzichtelijk maken welke voortgang zij geboekt hebben. Zo voorkom je dat leerlingen de toets als prikkel nodig hebben om aan het werk te gaan.

Een echt magazine

Wat ook op mijn nachtkastje ligt, is een exemplaar van mijn magazine. Want jawel, de MARIANNE© is vanaf nu in gedrukte vorm leverbaar. Zo GROOS op het resultaat!

Nieuwsgierig naar de MARIANNE©? Hier lees je haar digitaal.

&KOOT’s Agenda van december

 

11 december 2017
Aflevering 16 van de online videoserie Koot’s Kwesties: Stop de toetsterreur! Een aflevering gemist? Klik dan hier.

18 december 2017
Mijn 2e spijbeldag voor marketing dit schooljaar. Hoeveel spijbeldagen heb jij al opgenomen?

15 januari 2018
Het duurt nog wel even, maar op deze datum verschijnt de E-zine van januari.

Als jij in jouw netwerk leidinggevenden in het onderwijs hebt, dan is deze E-zine ook voor hen interessant. Voel je vrij om deze door te sturen. Via deze link kunnen zij zich abonneren op de E-zine. Als dank ontvangen zij direct mijn gratis e-boek 'Vijf tactieken voor schoolleiders om onderwijsverandering soepel te laten verlopen'.