Editorial

Donderdag 24 november jl. beleefde ik als RotterDAME een bijzondere dag. De mogelijke start van een jaarlijks terugkerende traditie in het Rotterdamse onderwijs. Op die dag organiseerde Rotterdams vakcollege de Hef dé LOB conferentie. De school liet die middag zien (en vooral ervaren) wat zij doet op het gebied van LOB. Gewoon om andere scholen te inspireren. Samen het gesprek aangaan en van elkaar leren. Een mooi initiatief dat zeker een vervolg verdient. Welke school zal het stokje van de Hef overnemen?

Die middag heb ik interessante voorbeelden gehoord en gezien. Voorbeelden hoe je leerlingen kunt betrekken bij het vormgeven van onderwijs. Zelfs de naam van de school is in samenspraak met leerlingen bedacht!

Ik wil graag één voorbeeld met je delen: het LOB-diner. Een informele, laagdrempelige manier om ouders te betrekken bij LOB. Leerlingen komen met een ouder (of ander familielid) naar school. Zij gaan met elkaar in gesprek via diverse opdrachten. Een voorbeeldvraag van leerlingen aan hun ouders is: Als je nu een beroep mag kiezen, wat zou je dan kiezen? Voor het LOB-diner heeft de Hef zelf een spel ontwikkeld. Dit spel bestaat uit kaarten met teksten en afbeeldingen van beroepen, kwaliteiten en drijfveren.

spel-de-hefNa het spel gaan ouders en leerlingen aan tafel. Tijdens het eten praten zij verder over wat de opdrachten hebben losgemaakt. Het LOB-diner levert nog iets extra op. Ouders ervaren hoe zij ook thuis het gesprek met hun kind over LOB kunnen voeren. Want thuis aan de keukentafel maakt de leerling immers zijn loopbaankeuzes.

Ik word altijd blij van dit soort bijeenkomsten. Maar ik besef ook dat je als schoolleider niet altijd de tijd hebt om deze bijeenkomsten te bezoeken. Of om alle nieuwsbrieven over de vernieuwing vmbo te lezen. Daar heb ik iets op gevonden. De online lounge voor ondernemende schoolleiders.

Speciaal voor schoolleiders die:

  • geen tijd hebben om ieder congres af te lopen;
  • gek worden van alle nieuwsbrieven die in de mailbox belanden;
  • soms gewoon ‘hands-on’ antwoord willen op een prangende vraag;
  • het soms wel eenzaam ‘aan de top’ vinden;
  • willen weten hoe andere schoolleiders bepaalde zaken aanpakken.

In de lounge gaat het niet over koetjes en kalfjes. Het gaat over serieuze onderwerpen en daadwerkelijke actie. Waar je op niveau kunt sparren. Met andere schoolleiders die herkennen wat jij bedoelt. Waar je nieuwe inzichten opdoet. Inzichten die je vertaalt naar acties in jouw school. Op weg naar onderwijs waarvoor pubers graag hun bed uitkomen!

In mijn E-zine van januari geef ik alle ins en outs over de lounge. Kun of wil je niet zo lang wachten, neem dan contact met mij op. Via mail (E marianne@enkoot.nl) of telefonisch (M 06 573 371 72). Dan vertel ik je alles over mijn nieuwe initiatief.

Er gebeuren zoveel mooie dingen in het vmbo. Deze praktijkvoorbeelden breder delen, dat is mijn voornemen voor 2017. Want alles wat ik zie, ervaar en leer, geef ik met liefde en plezier aan jou door. Maar ik wil ook zaken aan de kaak stellen. Daarom lanceer ik in 2017 een nieuwe videoserie. Een gratis serie over kwesties die mij opvallen in het onderwijs. Waarom doen we dingen op een bepaalde manier? Als trouwe lezer van mijn E-zine ontvang je deze serie automatisch in je mailbox. Daar hoef je niets voor te doen!

Succes met de laatste weken van dit jaar, fijne feestdagen en tot in 2017!

Marianne

Het LOB-diner is ontwikkeld in het kader van het project ‘Leerling, ouders en school samen voor de loopbaan’ van de Hogeschool Rotterdam. Voor meer info, klik hier.

QUOTESenzo

"Als je kansen ziet en er nooit iets mee doet,

zie je het leven aan je voorbijgaan in een lange aaneenschakeling van ‘had ik maars." 

          Berthold Gunster, grondlegger van het Omdenken

BOEKchat

Durven loskomen van hoe het hoort en moet. Dat spreekt mij aan. Zeker in mijn werk met schoolleiders. Dus het nieuwe boek van Berthold Gunster 'Ja, omdenken als levenshouding' kon ik dan ook niet in de boekhandel laten liggen.

  • Hoe vaak zeg jij ‘nee’ op een dag?
  • Hoe zou het zijn om vaker ‘ja’ te zeggen en zien wat ervan komt?
  • Waarop ben jij gefocust, de gebreken of  juist de kwaliteiten van leerlingen?
  • Welke ‘hoe-hoort-het’ hou jij in stand? Helpt dat of werkt het juist belemmerend?
  • En kijk jij naar wat er zou moeten zijn of juist naar wat er is?
Omdenken

ja

Voor wie het begrip ‘omdenken’ niet kent, eerst een simpele omschrijving. Omdenken is een manier van denken. Je maakt van een probleem een mogelijkheid. Via een drietrapsraket: waarnemen – accepteren – doen. Het is de tegenhanger van vastdenken. Oftewel van een probleem een ramp maken.

Het omdenken start al bij de inhoudsopgave. Het is een inspiratieboek. Je hoeft het niet van voor naar achter te lezen. Maar laat je verleiden door de titels van de hoofdstukken. Wat spreekt jou aan? En start met lezen. Ik neem je mee door het boek aan de hand van mijn ‘spotify readlist’.

Gebrek wordt talent

Wat vind jij? Een leerling die zesjes haalt, is die lui of juist slim? “Het antwoord hangt af van het doel van de leerling”, zegt Gunster. Is zijn doel overgaan, dan is leren voor een zesje efficiënt met energie omgaan. Zeker als het vakken zijn die de leerling totaal niet boeien. Dan zou uitsloven pas dom en verspilling van tijd zijn. Dit verhaal gaat over de zoon van de schrijver. Het is een van de vele praktijkvoorbeelden in het boek. Voorbeelden die je aan het denken zetten. Of beter gezegd, aan het omdenken zetten.

In het onderwijs focussen we ons vaak op wat een leerling niet kan. We zien vaak de gebreken en vergeten de kwaliteiten. In de wereld van ‘ja’ bestaan geen mankementen en gebreken. In de wereld van ‘ja’ bestaan slechts talenten en mogelijkheden.

Zie de kans

Als je naar jezelf kijkt, beschouw je jezelf dan als een pechvogel of een geluksvogel? “Als je kijkt met een blik van een geluksvogel, dan zie je volop kansen”, aldus Gunster. In dit deel bespreekt hij diverse kansen voor het onderwijs. De mobiel als minicomputer, een schooldirecteur op zoek naar ‘verborgen schatten’ bij haar mensen, raddraaiers als ‘experts in het lesproces'. Voorbeelden die mij erg aanspreken. Mensen inzetten op basis van hun talent, leerlingen niet zien als bezoeker maar mede-eigenaar van de school, de mobiel niet verbieden maar inzetten als extra leermiddel.

Maak er wat van

Ben jij een ‘maximizer’ of een ‘optimizer’? Durf jij het aan een mooi bedacht plan in de soep te laten lopen? Nou, ik betrap mezelf er weleens op me te laten leiden door mijn perfectionisme. Vasthouden aan mijn oorspronkelijke idee en maar blijven doorgaan. Soms tegen beter weten in. Dan ben ik volgens Gunster een ‘maximizer’. Iemand die per se het maximale uit een situatie wil halen. En vaak blijkt dat helemaal niet handig. Dat weet ik ook wel. Gunster zet daartegenover de ‘optimizer’. Iemand die het aandurft om zijn oorspronkelijke plan te laten varen. Het te doen met wat zich aandient, iets nieuws. Soms is dit plan zoveel beter dan het oorspronkelijke plan dat je niet eens meer terug zou willen! Hanteer daarom vanaf nu de regel: ‘Gaat het mis? Hoera!’

Ben je op zoek naar een makkelijk leesbaar boek, dat je laat glimlachen maar soms ook super confronterend is? Dan is dit boek echt een aanrader als leesvoer in de kerstvakantie!

VIDEOfavorieten: Succesformule voor verandering

Deze video van nog geen anderhalve minuut staat voor mij symbool voor succesvolle onderwijsverandering.

  1. Maak mensen warm voor de verandering met een droom, persoonlijk verhaal of gek initiatief.
  2. Ga het gewoon doen zonder eerst een uitgebreid plan te schrijven.
  3. Boek snel een eerste resultaat.
  4. Geef iedere docent tijd en ruimte om zijn plek in de verandering in te nemen: 10% is direct enthousiast, 60 à 70% laat zich geleidelijk overtuigen en de rest gelooft er niet in.
  5. Maak de vooruitgang zichtbaar.

Denk je nu: ja, dat klopt, maar hoe doe ik dat in mijn school?

Neem dan gerust contact met mij op (M 06 573 371 72). Ik denk graag met je mee.

De doe-direct-tip: Omgekeerde brainstorm als remedie tegen 'Ja, maar'

Heb je iets dat je graag wilt veranderen in je school? En lukt dat steeds maar niet? ‘Ja, maar …’ voert de boventoon. Zet dan eens de techniek van de ‘omgekeerde brainstorm’ in. Een techniek die tegendenken aanmoedigt. Succes en plezier verzekerd!

Hoe werkt het?

Stap 1: formuleer de vraag

Formuleer je doel in een vraag en keer deze om.

Bijvoorbeeld:

  • Hoe zorgen we ervoor dat echt niemand met het portfolio gaat werken?
  • Hoe houden we onze leerlingen zo ongemotiveerd mogelijk?
  • Hoe zorgen we er tijdens de studiedag voor dat collega’s onderbouw niet in contact komen met hun collega's bovenbouw?
Stap 2: brainstorm

Verzamel alle antwoorden op een flap, hoe gek ook. Vraag eventueel door op signaalwoorden.

Bijvoorbeeld:

  • Organiseer een studiedag op een onmogelijk tijdstip voor de bovenbouw.
  • Doorvragen: Wat is dan een onmogelijk tijdstip?
Stap 3: bedenk mogelijke acties

Keer de antwoorden één voor één om. Wat moet je juist wel doen?

Naast 'open deuren', zitten er altijd nieuwe ideeën tussen.

Stap 4: kies en werk uit

Maak met de groep een top-5 en werk deze uit.

Met dank aan Annette Diender voor de hernieuwde kennismaking met deze werkvorm tijdens haar workshop over het LOB-diner.

&KOOT agenda

10 december 2016
Nationale Schoolleiders Top, waarbij ambities, drijfveren en uitdagingen van schoolleiders VO centraal staan, DeFabrique in Maarssen.
Meer info, klik hier.

9 februari 2017 
NVS-NVL congres Oplossing gezocht, met antwoorden op actuele vragen en dilemma's van decanen en hun schoolleiders, Wageningen University
Meer info, klik hier.

14 februari 2017 
De nieuwe vmbo-conferentie ‘Praktijk in het nieuwe vmbo, het nieuwe vmbo in praktijk’, Congrescentrum 1931, Den Bosch
Meer info, klik hier.

Als jij in jouw netwerk leidinggevenden in het onderwijs hebt, dan is deze E-zine ook voor hen interessant. Voel je vrij om deze door te sturen. Via deze link kunnen zij zich abonneren op de E-zine. Als dank ontvangen zij direct mijn gratis e-boek 'Vijf tactieken voor schoolleiders om onderwijsverandering soepel te laten verlopen'.